Podstawę wprowadzonych zmian stanowi nowelizacja przepisów Prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece Dz.U. 2025 poz. 1793. Zgodnie z nowymi regulacjami notariusz – działając na wniosek uprawnionego – sporządza stosowny protokół dokumentujący żądanie dokonania wpisu oraz informacje o składnikach majątku objętych dziedziczeniem, które podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej. Dotyczy to praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski.
Nowe regulacje obejmują nie tylko prawo własności nieruchomości, lecz także użytkowanie wieczyste oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W praktyce oznacza to, że po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia zainteresowana osoba może niezwłocznie zainicjować procedurę aktualizacji wpisów w księdze wieczystej – bezpośrednio u notariusza. Koszt takiej czynności wynosić będzie około 500 zł, przy czym do podanej kwoty należy dodać dodatkowe opłaty sądowe.
Istotnym elementem reformy jest również nałożenie na notariusza obowiązku niezwłocznego przekazania wniosku do sądu wieczystoksięgowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Czynność ta powinna zostać wykonana najpóźniej w dniu sporządzenia protokołu, pod warunkiem że następstwo prawne zostało odpowiednio udokumentowane.
Wprowadzone rozwiązania mają na celu przyspieszenie postępowań, zwiększenie bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz ograniczenie formalności po stronie spadkobierców.
